De Stichting Ict op School heeft met belangstelling kennis genomen van het onderwijsdeel van het vorige week uitgebrachte rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) "Van oude kennis naar nieuwe kennis."

De Raad geeft een heldere analyse van het ICT-gebruik in het onderwijs. De aanbevelingen die daarop volgen, worden in grote lijnen door de Stichting Ict op School onderschreven, maar zij meent dat de Raad onvoldoende aandacht schenkt aan de noodzaak tot evenwichtige aanpak van ICT-integratie op schoolniveau. Voorts wijst Ict op School op het belang van regionale samenwerking voor succesvol gebruik van ICT in het onderwijs.

Stand van zaken
De WRR stelt in zijn advies dat tot nu toe meer aandacht is geweest voor de aanschaf van computers dan voor het gebruik er van. Verder is de WRR van mening dat computers geen middel zijn om met minder geld de kwaliteit van het onderwijs op peil te houden. Computers bieden wel de mogelijkheid om de kwaliteit te verhogen, maar daar is dan meer geld voor nodig. Op basis van een analyse van de huidige situatie concludeert de WRR:

• Voor adequate toepassing van ICT zijn beschikbare middelen onvoldoende;
• ICT-scholing van leraren is onvoldoende afgestemd op onderwijspraktijk;
• Het ontbreekt leraren aan tijd voor reflectie en beschikbare ICT-produkten geschikt te maken voor gebruik in eigen onderwijs;
• Werkdruk frustreert weloverwogen invoering en gebruik van ICT;
• Er is meer aandacht nodig voor de leraar rond de innovatie van ICT;
• Er is nog teveel onbekend over effecten en mogelijkheden van ICT in het onderwijs.

Toekomstbeeld
Nederland heeft de ambitie een hoogwaardige kennissamenleving te zijn. Het onderwijs wordt gezien als één van de belangrijkste schakels om dat te bereiken. Tegen deze achtergrond formuleert de WRR voor de toekomst de volgende aandachtspunten:

• Het samenbrengen van partijen voor uitwerking en invoering van ICT-toepassingen in het onderwijs is voorwaarde voor duurzame oplossingen.
• Kennisontwikkeling is geen eenrichtingsverkeer: samenwerking is noodzakelijk waarbij vooral aandacht dient te zijn voor koppeling tussen praktijkresultaten en onderwijskundig onderzoek.
• De rol van universitair en hoger onderwijs is die van vertaler van fundamentele en toepassingsgerichte kennis.
• Scholen niet afrekenen op de mate van ICT-gebruik maar op de kwaliteit van het onderwijs. Evaluatie dient zorgvuldig ingericht te worden.
• Onderwijsinstellingen dienen vanuit eigen identiteit en cultuur samenwerkingsrelaties aan te gaan.

Aanvullingen Ict op School
Ict op School onderschrijft op hoofdlijnen de analyse van de WRR. In de aandachtspunten voor de toekomst ontbreken echter twee kernelementen.

• Samenhang: Vier in balans
  Ervaringen leren dat een efficiënte en effectieve invoering van ICT afhankelijk is van afstemming tussen ICT-infrastructuur, deskundigheid van leraren, beschikbaarheid van programmatuur en visie op onderwijs. Een te radicale accentverschuiving van beschikbaarheid van computers en programmatuur naar kennisontwikkeling en deskundigheid, biedt weinig perspectief op succes. Zeker gezien het beperkte ICT-budget dient het uitgangspunt te zijn: een aanpak gericht op het in balans brengen van de vier genoemde bouwstenen voor ICT-gebruik. Deze noodzakelijke samenhang duidt Ict op School kortweg aan met: 'Vier in balans' (asp.ictopschool.net).
  
  
• Regionale samenwerking
  Het hoofdstuk met aanbevelingen draagt als titel 'Naar een samenhangend kennisbeleid'. Daarbij wijst de WRR nadrukkelijk op het belang van verschillende vormen van samenwerking. Wat ontbreekt is aandacht voor regionale samenwerking. Voor het onderwijs betekent dat samenwerking binnen een regio tussen schoolbesturen en zo mogelijk met het lokale bestuur. Regionale samenwerking biedt scholen de gelegenheid hun krachten en kennis(vragen) te bundelen en draagt ook bij aan het gevoel van nabijheid, bereikbaarheid en toegankelijkheid. Informatie-uitwisseling binnen de regio is voor leraren een grote stimulans bij het ontwikkelen van kennis en vaardigheden op het terrein van ICT-gebruik. Ervaringen met regionale netwerken tussen scholen en tussen scholen en dienstverleners, laten zien dat het een succesvolle aanpak is. Het gaat om een aanpak gebaseerd op samenhangend beleid en vraaggestuurde krachtenbundeling van scholen. Door de (kennis)vragen van het onderwijs binnen de regio te coördineren, kan beter worden afgestemd op lokale condities en behoeften van het onderwijs.