Overzicht rendement van ict

Hieronder treft u een chronologisch overzicht van onderzoeken van over de hele wereld, waarbij gekeken is naar rendement van ict in het onderwijs. Bovenaan staan de meest recente onderzoeken.



Effectieve ondersteuning van online-leerconversaties
maart 2008

Een discussieforum binnen een elektronische leeromgeving levert meer leereffect op wanneer conversaties over leerstof (zoals teksten) worden ondersteund door een annotatiesysteem.

Zelfontdekkend leren is een delicaat proces omdat van leerlingen wordt verwacht in samenwerking een nieuw begrip te ontwikkelen dat geen van hen individueel nog bezit. Het stellen van specifieke vragen en het geven van constructieve reacties vervullen in dit proces een sleutelrol. Het proefschrift van Jakko van der Pol presenteert de positieven effecten die zijn behaald met een tool voor effectieve ondersteuning (annotatiesysteem.nl) bij het gezamenlijk verwerken van teksten in een ELO.
 
Meer informatie




Digitale prentenboeken versterken taalontwikkeling jonge kinderen

januari 2008

Het gebruik van digitale boeken in kleutergroepen draagt bij aan het begrijpen van taal. Kleuters breiden hun woordenschat uit en leren nieuwe woordcombinaties bij. Zowel jongere als oudere kleuters profiteren van boeken op de computer.

Op 21 december 2007 heeft de Universiteit Leiden aan Kennisnet (voorheen Kennisnet Ict op school) een tussenrapportage opgeleverd, getiteld ‘Voorleesroutines: Vervangbaar door Computerroutines?’. Het onderzoek wordt medio 2008 definitief afgerond.

Lees de volledige tussenrapportage.





Onderzoeksresultaten van Web 2.0 in het MBO
december 2007

Web 2.0 is een verzamelterm voor interactieve web-based toepassingen en vernieuwende websites, waarbij alles in het teken staat van communiceren over en delen van informatie: ook wel genoemd social software.

In dit onderzoeksrapport kunt u lezen in welke mate en op welke manieren in het MBO gebruik gemaakt wordt van informele leermiddelen en toepassingen van web 2.0. Het onderzoek is in opdracht van Kennisnet Ict op school uitgevoerd in samenwerking tussen Cinop en Hogeschool Inholland (lectoraat Geïntegreerd Pedagogisch Handelen).





Rapport 'Onderzoek naar implementatie en gebruik van digitale schoolborden'

December 2007

Hoe verloopt de implementatie van de digiborden, wat zijn de effecten van het gebruik van de digiborden op het onderwijs in het algemeen en wat is het effect van de resultaten van het gebruik op de rol van de leerkrachten en het (toekomstig) onderwijs binnen de scholen van de Stichting voor Christelijk Primair Onderwijs Centraal Twente (VCPOCT).

Dit onderzoek is uitgevoerd door de Universiteit Twente, afdeling Curriculumontwerp & Onderwijsinnovatie. Lees het eindrapport van dit onderzoek!





Ict een waardevol onderwijsleermiddel voor vmbo-scholen

29 november 2007

Ict-gebruik draagt positief bij aan de motivatie van leerlingen op de beroepsgerichte leerwegen van het vmbo. Bovendien sluit ict-gebruik goed aan bij een aantal algemene onderwijsdoelen van vmbo-scholen zoals leerlingen zelfstandig leren werken, vergroten van de betrokkenheid van leerlingen bij school en het leveren van een bijdrage aan de zelfwaardering van leerlingen. Dit blijkt uit een onderzoek dat Oberon in opdracht van Kennisnet heeft uitgevoerd op vijf vmbo-scholen.
 

Om bovenbeschreven rendement te kunnen realiseren is het van belang dat scholen een heldere visie op onderwijs hebben en op de plaats van ict daarbinnen. Deze visie dient vertaald te worden naar de benodigde software, deskundigheid en ict-infrastructuur. Het samenspel van deze vier factoren wordt ook wel aangeduid als Vier in Balans.

Om rendement te realiseren is echter meer nodig. Docenten moeten de visie van de school vertalen in concrete lesdoelen en zij moeten vormen van ict-gebruik kiezen die passend zijn bij deze lesdoelen. Indien zij daarin slagen, voldoet het beoogde ict-gebruik aan de voorwaarden om rendement te behalen. Het uiteindelijke succes valt of staat natuurlijk met de daadwerkelijke uitvoering.
 
Download de samenvatting of het onderzoek.





Onderwijs met ict – studenten lerarenopleidingen

november 2007

Uit recent onderzoek is naar voren gekomen dat  studenten van lerarenopleidingen qua ict-competenties een lichte voorsprong hebben op reeds werkzame leraren, maar dat nog steeds rond de 45 procent van de studenten zich niet meer dan basaal vaardig acht in het gebruik van ict als didactisch hulpmiddel.



Wetenschappelijk artikel over een ict-ondersteunende leeromgeving voor beginnende geletterdheid
oktober 2007

Marc van Harten heeft als bachelorafstudeeropdracht het effect onderzocht van de ICT-ondersteunde leeromgeving PictoPal op de ontwikkeling van beginnende geletterdheid in het kleuteronderwijs. Er is gekeken naar de leerwinst van het werken met PictoPal voor de leerlingen, maar ook naar de toepassingen van PictoPal in de klas.



Scriptie over gebruik van ict op basisschool Het Bijvank

oktober 2007

Andrea Althanning heeft als afstudeeronderzoek van de opleiding Educational Science & Technology aan de Universiteit Twente een analyse uitgevoerd en advies opgesteld voor het gebruik van ict op de openbare basisschool Het Bijvank te Enschede.

Onderzocht is hoe de school het ict-gebruik in het onderwijs kan verbeteren.  Daartoe is allereerst een beknopte literatuurstudie verricht, gericht op beantwoording van de vraag: Op welke wijze kan ict succesvol in het onderwijs worden geïntegreerd? Vervolgens is een behoefte-onderzoek gedaan naar de ict-situatie (een paar jaar geleden, heden en gewenst). Het onderzoek - bestaande uit vragenlijsten, interviews en evaluatiegesprekken - is uitgevoerd onder leerkrachten, de ict-coördinator en de directie van de school.

Download het onderzoeksrapport.



Gebruik van software leidt niet zondermeer tot betere leerprestaties

mei 2007

Wanneer een willekeurige groep leraren overstapt op software voor rekenen en taal dan zijn de leerprestaties bij deze leraren niet beter dan bij andere leraren die niet met deze software werken. Dit is het resultaat van een soort experiment dat is uitgevoerd in de Verenigde Staten bij ruim 100 scholen en meer dan 400 leraren. Het experiment diende antwoord te geven op de vraag of de forse investeringen in ICT bijdragen aan betere prestaties van leerlingen. Voor dat doel konden scholen zich aanmelden om gebruik te maken van zorgvuldig geselecteerde computerprogramma’s waarmee de school nog niet eerder had gewerkt.

Verschillen in leerprestaties op het gebied van rekenen en taal zijn volgens het onderzoek niet toe te schrijven aan (alleen) de overstap naar de geselecteerde software. Wel vonden de onderzoekers andere effecten die verschillen in leerprestaties verklaren. Voor jonge kinderen is dat aantal leerlingen per leraar. Verder bleek van invloed de hoeveelheid tijd die leerlingen met een computerprogramma werken.

De resultaten van de scholen die gebruik maakten van de speciaal geselecteerde software voor rekenen en taal zijn vergeleken met die van andere scholen die tijdens de onderzoeksperiode hun gebruikelijke onderwijs zijn blijven gegeven. Problematisch bij de uitvoering van het experiment is dat scholen in de zogenoemde controle groep ook met computerprogramma’s hebben gewerkt. Deze controlescholen zijn de computerprogramma’s blijven gebruiken waarmee ze gewend waren te werken terwijl de experimenteerscholen moesten leren omgaan met een voor hen nieuw computerprogramma. Verder illustreert het onderzoek dat een experimentele opzet bijzonder lastig uitvoerbaar is in de onderwijspraktijk. Leraren die een computerprogramma toegewezen kregen dat onvoldoende afgestemd was op hun manier van lesgeven, stoppen vroegtijdig.

Het onderzoek illustreert dat effecten van ict niet alleen worden bepaald door de aanwezigheid van software of content maar door de onderlinge samenhang van een aantal factoren. Dit samenspel van factoren wordt door Kennisnet kortweg aangeduid met Vier in Balans.

Download de samenvatting of het onderzoek.



Elektronisch prentenboek verdubbelt taalwinst bij kleuters
april 2007

Door gebruik te maken van elektronische prentenboeken leren kleuters per dag gemiddeld 5-6 nieuwe woorden. Dit is een verdubbeling van de 2-3 woorden die kleuters anders op een dag bijleren. Opvallend is dat de leerwinst met elektronische prentenboeken in betrekkelijk korte tijd tot stand komt: 20-30 minuten per dag. Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit Leiden.

Levende boeken (www.bereslim.nl) zijn de nieuwste generatie elektronische prentenboeken. Deze prentenboeken zijn geanimeerd, met beeld en geluid, en interactief. Tijdens het luisteren en kijken naar het verhaal op de computer beantwoorden kinderen zo nu en dan een vraag. Vooral kinderen met een taalachterstand hebben profijt van multimedia toegevoegd aan prentenboeken.

Sardes heeft het gebruik van Levende Boeken op een aantal scholen onderzocht. Leerkrachten die ervaring hebben opgedaan met Levende Boeken bevestigen de toename bij kleuters in verhaalbegrip en woordenschatkennis. Verder laten de praktijkervaringen zien dat Levende Boeken de leerkracht veel tijd besparen. Nadat de leerkracht het boek aan de kleutergroep heeft voorgelezen kunnen kinderen zelf het verhaal op de computer zo vaak herhalen als zij willen. Leerlingen halen op deze manier betere prestaties. De resultaten van het onderzoek laten zien dat elektronische prentenboeken de doeltreffendheid van taalonderwijs aan jonge kinderen aanzienlijk kunnen verbeteren.

Download het onderzoek.



Betere schoolprestaties door ict
februari 2007

Het gebruik van ict verhoogt de motivatie en schoolprestaties van leerlingen. Daarnaast helpt ict leerlingen bij zelfstandig leren en samenwerking. Ict is effectief voor zowel goed presterende leerlingen als leerlingen die speciale ondersteuning nodig hebben.

Dit blijkt uit  een analyse van 17 omvangrijke studies naar de impact van ict in het onderwijs. De onderzoeken zijn tussen 2002-2006 uitgevoerd in verschillende Europese landen. Verder illustreren de onderzoeken dat voor positieve opbrengsten van ict meer nodig is dan alleen de beschikbaarheid van technologische voorzieningen. Andere belangrijke randvoorwaarden zijn de kwaliteit en kwantiteit van ict-gebruik.

Download de onderzoeken.



Teaching with games
oktober 2006

De introductie van games in het onderwijs zal het leren voor leerlingen niet op slag aantrekkelijker of leuker maken. Onderzoek naar het gebruik van games op Engelse scholen laat zien dat de kwaliteit van de leraar een sleutelrol vervult.

Games in handen van goede leraren blijken meerwaarde te bieden in zowel een onderwijsaanpak waarbij leerlingen actief en onderzoekend kennis ontwikkelen als een onderwijsbenadering die meer gericht is op kennisoverdracht.

Belangrijkste opbrengsten van games zijn: grotere motivatie en betrokkenheid van leerlingen. Verder geeft het onderzoek inzicht in verschillende technische en organisatorische barrières die scholen tegen kunnen komen bij het gebruik van games.

Download het rapport.



Bewijs voor doeltreffendheid van ict in het onderwijs groeit
oktober 2006

Bij adequaat gebruik van ict door leraren halen leerlingen betere onderwijsprestaties. Dit blijkt uit analyse van onderzoeken waarin de effecten van verschillende ict-toepassingen zijn onderzocht.

In het onderzoek is onder meer gekeken naar de invloed van een laptop voor elke leerling (1:1 computing), virtueel leren,  interactieve schoolborden en het gebruik van digitale hulpmiddelen bij onderzoekend leren.

Het onderzoek concludeert dat de effecten van ict niet uitsluitend toe te schrijven zijn aan de beschikbaarheid van ict-voorzieningen, maar vooral aan het adequaat gebruik van deze voorzieningen door leraren en leerlingen. Uit de talrijke onderzoeken die voor deze studie zijn geanalyseerd, komt naar voren dat adequaat gebruik van ict beïnvloed wordt door: leiderschap, kennis en vaardigheden van leraren en een juiste afstemming tussen onderwijsvisie en de inzet van ict.

Download de metastudie.



De digitale generatie en onderwijs: uitdagingen
mei 2006

Jongeren kunnen met ict in het onderwijs meer, sneller, leuker en met meer zelfvertrouwen leren. Betere ict-voorzieningen en vaardigere leerlingen maken dat mogelijk. Scholen moeten daarvoor wel blijven werken vanuit een heldere visie hoe ict goed in hun onderwijs in te zetten. Computers en extra content alleen, zorgen daar niet voor. Dat concludeert Alfons ten Brummelhuis van Kennisnet in zijn bijdrage aan het ‘Jaarboek ICT en Samenleving 2006’ (pdf) van SCP. (Via links vindt u tevens het beschikbare bronmateriaal).

Download de bijdrage van Alfons ten Brummelhuis.



Medien und Gewalt, Befunde der Forschung seit 1998
juli 2005

Duitse publicatie Medien und Gewalt, Befunde der Forschung seit 1998 (Prof. Dr. Michael Kunczik en Dr. Astrid Zipfel), bevat een evaluatie van gepubliceerd onderzoek in de periode 1998 tot 2003 in de VS, Engeland en Duitsland. De evaluatie bestrijkt de onderzoeken naar de relatie tussen media en geweld, en daarnaast ook de effectiviteit van preventie en interventie.

Download de publicatie.



Beter in taal en rekenen door inzet van ict?
juli 2005

In de Verenigde Staten zijn de prestaties van negenjarigen op het gebied van taal en rekenen beter dan voorheen. Voor het eerst sinds lange tijd zijn er aanwijzingen dat de kloof van achterstandleerlingen kleiner wordt. In het uitgevoerde onderzoek is overtuigend aangetoond dat de prestaties van leerlingen zijn verbeterd. Het onderzoek bevat geen empirische aanwijzingen voor de verklaring van dit succes.
Als mogelijke verklaringen worden genoemd het gevoerde onderwijsbeleid (No Child Left Behind), de aandacht voor scholing van leraren en de inzet van
ict. De bijdrage van ict wordt als volgt samengevat: "If y put powerful tools in the hands of teachers, powerful results will occur."

Lees het artikel op eSchool.com.



Rendementsnotitie Ict op School - 2004
augustus 2004 

In deze notitie geeft Ict op school een overzicht van recente onderzoeksbevindingen over rendement van ict in het onderwijs. Naast een overzicht van resultaten wordt toegelicht waarom onderzoeken naar rendement soms tegengestelde resultaten opleveren.

Download de rendementsnotitie.



Belemmeringen voor gebruik van ict door leraren onderzocht
juli 2004

Een geringe betrokkenheid van leraren bij ict vormt een van de belangrijkste belemmeringen voor meer gebruik van ict in het onderwijs. Dit blijkt uit een internationale overzichtstudie naar de barrières voor computergebruik door leraren. Geringe betrokkenheid van leraren wordt beïnvloed door een aantal factoren. De belangrijkste van deze factoren zijn: gebrek aan tijd voor scholing, onvoldoende technische ondersteuning bij computergebruik in klas, slechte afstemming tussen de beschikbaarheid van computervoorzieningen en lesorganisatie, teveel nadruk bij nascholing op technische vaardigheden en te weinig aandacht voor didactiek en onderwijsvisie. Veel leraren zijn zich onvoldoende bewust van de mogelijkheden die ict te bieden heeft. Leraren ervaren verleiding noch noodzaak de natuurlijke weerstand tegen verandering van de bestaande onderwijsaanpak te overwinnen.

Lees het artikel.



Onderzoek 122 3-5 jarigen: educatieve pc goed voor toetsresultaten
juni 2004

Jonge kinderen die educatieve spelletjes op de computer spelen, presteren beter op schooltoetsen dan kinderen die niet of nauwelijks in aanraking komen met de computer. Dit blijkt uit een onderzoek naar de effecten van computers op 122 kinderen in de leeftijd van drie tot vijf jaar. Het onderzoek is uitgevoerd in de Verenigde Staten en gepubliceerd in het tijdschrift Pediatrics. In eerdere studies was al aangetoond dat fijne motoriek en herkenning van cijfers en letters bij kinderen verbetert door computergebruik.

Download het onderzoek.



Leerlingen schrijven met de computer meer en beter
mei 2004

Leerlingen die voor schrijfvaardigheid gebruik maken van de computer produceren meer en betere teksten dan leerlingen die schrijfvaardigheid oefenen met pen en papier. Dit blijkt uit een vergelijking van de schrijfprestaties van leerlingen uit meer dan 25 studies die in de periode 1992 - 2002 zijn uitgevoerd.

Download de analyse.



Leraar vervult sleutelrol bij opbrengsten van ict
mei 2004

Onderzoek in Engeland onderstreept een duidelijke relatie tussen de opbrengsten van ict en de manier waarop de leraar in staat is ict te integreren in de eigen onderwijsaanpak. De inzet van ict leidt niet zondermeer tot betere prestaties van leerlingen. Positieve effecten van ict-gebruik dienen zich vooral aan wanneer tegelijkertijd is voldaan aan andere voorwaarden. Zo moet de leraar de juiste ict-materialen kunnen selecteren en in staat zijn er op een goede manier gebruik van te maken. Op basis van de bevindingen uit meer dan 200 onderzoeken concludeert de Becta, een soort Engelse Kennisnet, dat opbrengsten van ict voor taal, rekenen en wiskunde overtuigend zijn aangetoond.

Download de onderzoeken.



Onderzoek naar rol van ict in onderwijs van de toekomst
januari 2004

Een mix van zelfstandig werken en samenwerkend leren zal naar verwachting de inrichting van ons onderwijs rond 2010 kenmerken, zowel in het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs. De verwachting is dat ict een belangrijke rol vervult bij het realiseren van een didactiek waarin veel aandacht is voor zelfstandig werken.

Download het onderzoek.



Onderwijs kan leren van games
december 2003

Is het spelen van games (spelletjes) per definitie slecht? Kunnen games worden ingezet voor educatieve doeleinden? Is educatieve software zo te maken dat kinderen er net zo enthousiast voor worden als ze voor games zijn? In het dossier treft u hier meer gegevens over.

Lees het dossier.



Meer positieve resultaten over rendement met ict
oktober 2003

Steeds vaker worden positieve resultaten gevonden over het gebruik van ict. Deze toename heeft te maken met:
  • beschikbaarheid in het onderwijs van betere computervoorzieningen;
  • toename van ict-vaardigheden bij leerlingen;
  • grotere deskundigheid van leraren.
Dit blijkt uit een recente analyse van enkele honderden onderzoeken over leeropbrengsten van ict (Kulik, 2003). Uit het onderzoek komt verder naar voren dat de verbeteringen van de afgelopen jaren in de (bovengenoemde) condities voor effectief en efficiënt gebruik van ict, samengaat met een toename van onderzoeksresultaten die positieve effecten van ict laten zien. Positieve resultaten zijn in kaart gebracht op het gebied van rekenen, taal, schrijfvaardigheden en natuurwetenschappelijke vakken.

Niet alle onderzoeken naar de effecten van ict tonen systematisch positieve resultaten. Als verklaring voor de tegenstrijdige bevindingen noemen de onderzoekers:
  • tijd: leerlingen besteden te weinig tijd aan een computerprogramma. Resultaten blijven uit wanneer bijvoorbeeld minder dan de helft van de aanbevolen tijd met een programma wordt gewerkt;
  • didactiek: computerprogramma wordt verkeerd ingezet. Bijvoorbeeld een leerling werkt in z'n eentje met een computerprogramma terwijl het voor samenwerking in tweetallen is ontworpen;
  • design: de opzet van het onderzoek is ondeugdelijk.Duidelijk voorbeeld is het ontbreken van positieve effecten bij gebruik van ict door jonge kinderen in het begin van de jaren 90. Een reeks van recente studies toont positieve resultaten. Dit betreft vooral taalontwikkeling bij kleuters.

Dit grootschalig vergelijkend onderzoek waarbij meer dan 100 studies over de opbrengsten van ict zijn geraadpleegd, maakt duidelijk dat ict als gereedschap binnen het leerproces vaker tot positief resultaat leidt wanneer een ict-toepassing onder de juiste randvoorwaarden wordt gebruikt. Anders gezegd: voorwaarde voor rendement van ict is vakbekwaam gebruik. Daarmee is het vraagstuk hoe rendement gehaald kan worden uit investeringen in hardware en software onlosmakelijk verbonden met professionalisering van management en leraren.

Download het onderzoek.



Ict-hulpmiddelen en onderwijsstandaarden
Het betreft een aantal Becta-rapporten waarin de verhouding onderzocht is tussen het gebruik van ict op scholen en de prestaties van leerlingen in nationale toetsen en examens. Het onderzoek is gebaseerd op gegevens van onderwijsinspecties.

Download het onderzoek.



Vlaanderen: Leraren positief over Internet: gebruik in de klas beperkt
mei 2003

Leraren gebruiken internet vooral voor het opzoeken van informatie. Het onderwijskundig gebruik in de klas is beperkt. Leraren die een specifieke internetcursus hebben gevolgd (38%) geven aan dat integratie van internet in de lespraktijk niet aan bod komt. Dit blijkt uit een grootschalig onderzoek naar de stand van zaken omtrent internetgebruik bij lagere scholen in Vlaanderen. Verder laten de resultaten zien dat leraren onderling weinig communiceren via internet en zelden deel nemen aan nieuwsgroepen of kenniskringen. Desalniettemin staan leraren positief ten opzichte van een brede invoering van internettoepassingen in het onderwijs en in de klas.

Download het onderzoek.



Praktijkkennis van leraar bundelen met kennis van onderzoeker
Om de kloof tussen onderwijspraktijk en onderzoek op het gebied van onderwijs te verkleinen, is het raadzaam dat onderzoekers, lerarenopleiders, onderwijsadviseurs en leraren de handen ineenslaan bij het uitvoeren en in de praktijk brengen van onderzoek. Zo kan relevante kennis uit de onderwijspraktijk doordringen tot onderwijsonderzoek, wat een positieve invloed heeft op de kwaliteit en de bruikbaarheid van het onderzoek. De minister doet er daarom goed aan initiatieven tot samenwerking te stimuleren. Dit is één van de voornaamste aanbevelingen uit het advies Kennis van onderwijs: ontwikkeling en benutting, dat de Onderwijsraad heeft aangeboden aan de minister van Onderwijs.

Download de samenvatting of het rapport.



Waarom UvA-onderzoek ondeugdelijk is
In het kader van het onderzoeksprogramma 'Evaluatie van Onderwijsbeleid' (SCHOLAR) heeft de Universiteit van Amsterdam onderzoek verricht naar het effect van computersubsidies op leerprestaties van achterstandsleerlingen. Kennisnet concludeert dat de uitvoering van het onderzoek onder de maat is om valide conclusies te kunnen trekken.

Lees het artikel.



Internationaal onderzoek: Computer vergroot leesvaardigheid
Uit een groot internationaal onderzoek is naar voren gekomen dat basisschoolleerlingen die thuis een computer hebben, hoger scoren bij tests op het gebied van begrijpend lezen.

Download het onderzoek.



Samenwerking in het PO: een landelijk beeld
In welke mate werken scholen voor primair onderwijs samen op het gebied van ict? Hoeveel scholen werken samen in lokale en regionale samenwerkingsverbanden, en wat zijn daarvan de kenmerken?

Download het landelijke overzicht.



Computers helpen beginnende lezers
Kinderen die bij het leren lezen gebruik maken van computers presteren beter dan leerlingen van scholen waarbij in het (aanvankelijk) leesonderwijs geen gebruik wordt gemaakt van computers. Dit blijkt uit een analyse van onderzoeken die wereldwijd in de afgelopen tien jaar zijn gedaan naar het effect van computergebruik op leesonderwijs. In onderzoeken waarbij het ging om het leren van engelse taal was de invloed van de computer sterker dan bij Nederlandse taal. Volgens de onderzoekers heeft dit te maken met de betere ondersteuning door computers van spraak in het engels.

Download de analyse.



Ict draagt bij aan vermindering werkdruk leraren
Computers kunnen de werkdruk van leraren verminderen mits aan een aantal voorwaarden is voldaan. Deze voorwaarden zijn een schoolomgeving waar computers goed functioneren, de leraar goed voorbereid is met computers om te gaan en de leraar toegang heeft tot computers op het moment dat ze nodig zijn. Dit blijkt uit een engels overzicht van de onderzoeksresultaten over ict en werkdruk. Gesteld wordt dat bij adequaat gebruik van ict voor lesvoorbereiding en administratieve taken de werkdruk met ruim 3,5 uur per week per leraar kan afnemen.

Download het onderzoek.



Leerlingen die regelmatig computers gebruiken, presteren beter
Leerlingen die op een school zitten waar tijdens lessen regelmatig gebruik wordt gemaakt van computers, presteren beter dan leerlingen die in de klas niet of nauwelijks met computers werken. Dit geldt voor wiskunde, taalonderwijs en natuurwetenschappelijke vakken. Bij geen enkel vak of onderwijsniveau presteren leerlingen met weinig computergebruik beter dan leerlingen met veel computergebruik. Dit is het resultaat van een Engelse studie die in december 2002 is verschenen. In deze studie zijn de prestaties en het computergebruik van ruim 2000 leerlingen gedurende een periode van drie jaar gevolgd.

Download het onderzoek.



Scholen verwachten sterke groei van computergebruik in de klas
De komende drie jaar verwachten ict-coördinatoren een sterke groei van het computergebruik tijdens de les. In het basisonderwijs zullen over drie jaar bijna alle leerkrachten (93%) gebruik maken van computers tijdens de lessen. Een groei van ruim 20%. Ict-coördinatoren in het voortgezet onderwijs voorspellen een toename van gemiddeld 25% naar een totaal van 66%.

Dit blijkt uit een onderzoek dat het marktonderzoekinstituut NIPO september 2002 voor de Stichting Ict op School uitvoerde. Daarbij werden schoolbesturen, management /ict-coördinatoren en ict-samenwerkingsverbanden ondervraagd.

Bruikbaar lesmateriaal en educatieve programma's waarmee leerlingen zelfstandig kunnen werken, zijn de grootste behoeften van scholen om tot verder groei te komen. Uit het onderzoek blijkt verder dat de technische ict-voorzieningen steeds beter op orde zijn en dat de deskundigheid van leraren de hoogste prioriteit krijgt. Door samenwerking met andere scholen) komen scholen tot uitwisseling van ict-ervaringen (86%) en deskundigheidsbevordering (68%). Andere voordelen die scholen ervaren bij samenwerking zijn kennisuitwisseling en kostenbesparing door gezamenlijke inkoop en beheer. De resultaten laten zien dat samenwerking scholen helpt computers vaker te gebruiken bij lesgeven.

Download het onderzoek onder schoolbesturen, management/ict-coördinatoren en ict-samenwerkingsverbanden.



Succesvol project laat drop-outs slagen met ict
De helft van de leerlingen die vroegtijdig de school verlaten, haalt dankzij een uitgekiende ondersteuning via de computer alsnog een schooldiploma. Dit resultaat is in Engeland behaald met het Notschool-project. Notschool is bestemd voor tieners die op school veelvuldig gepest zijn of zich om een andere reden door hun omgeving buitengesloten voelen. Deze groep leerplichtige leerlingen heeft zich van school afgekeerd. Thuisbegeleiding en andere vormen van ondersteuning zijn bij deze drop-outs zonder resultaat gebleven. In het Notschool-project ontvangen de leerlingen een computer, printer en een snelle internetverbinding. Via het besloten werkgebied van het Notschool-computer-systeem komen de leerlingen in contact met lotgenoten en begeleiders. Uitgangspunten van de Notschool-aanpak zijn gelijkwaardigheid, erkenning van persoonlijke interesse en het stimuleren van leerervaringen. De sleutel voor het succes van Notschool is de communicatie en de begeleiding die zonder de inzet van ict op een vergelijkbare manier niet mogelijk zou zijn geweest.

Download het onderzoek.



Evaluatie van een (gesponsord) ict invoeringstraject
In augustus 2000 is op de basisschool De Rietakker in De Bilt een omvangrijk proces van implementatie van ict in het onderwijs van start gegaan. Dit werd mogelijk gemaakt door de financiering en ondersteuning van KPN. Parallel aan dit project werd door de Universiteit Utrecht een evaluatieonderzoek uitgevoerd. In het onderzoek gaat het om een beschrijving van de invoering van ict in de periode september 2000 tot juli 2002.

Download de samenvatting en het onderzoek.



Digitaal vaardige burgers
Het SCP heeft een empirische verkenning uitgevoerd naar houding, bezit, gebruik en vaardigheden op het gebied van ict. Nederlanders denken positief over ict en het pc-bezit is in de periode 1985-2000 gestegen van 18% naar 70%. In huishoudens met kinderen is het vaakst een computer aanwezig. Bijna de helft van de bevolking besteedt wekelijks een kwartier van de vrije tijd achter het computerscherm. Met jongeren, mannen, werkenden en hoger opgeleiden als voorhoede zijn Nederlanders steeds meer digitaal vaardige burgers. Jongeren leren vooral omgaan met de computer door zelf te experimenteren. Driekwart van de leerlingen uit het basisonderwijs zegt thuis met de pc te leren werken en 18% geeft aan dit op school te leren.

Download het onderzoek.



Praktijkvragen beantwoord door onderzoeksresultaten
In de Verenigde Staten is een site ontwikkeld waar een groot aantal praktijkvragen wordt beantwoord met behulp van resultaten uit wetenschappelijk onderzoek. Het gaat om vragen zoals 'Wat kunnen schoolleiders doen om effectief gebruik van ict te ondersteunen?' en 'Welke nieuwe manieren van leren biedt ict?'. Per vraag (zie questions & answers) worden puntsgewijs de belangrijkste bevindingen uit onderzoek op een rij gezet. Geïnteresseerden kunnen vervolgens doorklikken naar een uitgebreidere samenvatting van de onderzoeken waaruit is geput. De vragen zijn geordend rond een aantal thema's.

Bekijk de website.



Zin en onzin over het rendement van ict in het onderwijs
Analyse van OCW naar de zin en onzin over het rendement van ict in het onderwijs.
De resultaten laten zien dat leerlingen door de inzet van ict-toepassingen meer leren, sneller leren, met meer plezier leren en zich succesvoller voelen. Scores van leerlingen worden beter en slaagpercentages (overgangspercentages) nemen toe. Verder maakt de studie duidelijk welke haken en ogen er zitten aan onderzoek naar het rendement van ict in het onderwijs. Voor de toekomst wordt gepleit voor onderzoek dat zichtbaar maakt welke ict-toepassingen onder welke voorwaarden nuttig zijn.

Download de samenvatting en het onderzoek.



Inspectie maakt de balans op van vier jaar ict-beleid in het onderwijs
Scholen die succesvol zijn in het gebruik van ict kenmerken zich door een uitstekende organisatie van het veranderingsproces en samenwerking met anderen. Verder beschikken deze scholen over goed functionerende computervoorzieningen en een goede organisatie van de technische ondersteuning. Dit is een van de conclusies uit het rapport van de inspectie van het onderwijs. Met het oog op de toekomst dringt de inspectie aan op meer samenspel tussen partijen die een bijdrage leveren aan de kennisontwikkeling op het gebied van opleiden en leren met ict.

Download het onderzoek.



Ict op School - de stand van zaken van ict in het onderwijs
De voortgangsrapportage Onderwijs On Line 2001 geeft de huidige stand van zaken voor ict in het onderwijs. Hieruit blijkt dat de computerdichtheid in het basisonderwijs is gestegen tot één op acht leerlingen. Alle docenten geven aan de computer ook daadwerkelijk te gebruiken in de klas.

Download de voortgangsrapportage.



Kritiek op ict in het onderwijs

Op leren.nl staan kritische tegengeluiden over de toepassing van ict.

Lees de kritiek.



Computergebruik leidt tot betere prestaties
Onderzoek van de Engelse Kennisnet, Becta, heeft aangetoond dat kinderen op scholen met een goede ict-omgeving betere resultaten behalen met rekenen en taal.

Download het onderzoek.



Ict-onderwijs monitor rapportage
Ieder jaar wordt op deze site de stand van zaken op het gebied van ict in het onderwijs gerapporteerd. Periode 2001 tot nu.

Download de rapportages 2001 tot heden en voor 2001.



Ict-schoolportretten
De Onderwijsinspectie heeft diverse schoolportretten gemaakt. Deze portretten laten zien hoever (of niet) scholen zijn met de invoering van ict.

Download de ict-schoolportretten.